رونمایی از چراغ سرخ تنهایی در روز فردوسی

Рӯнамоӣ аз «Чароғи сурхи танҳоӣ» дар рӯзи Фирдавсӣ

سه‌شنبه، 25 اردیبهشت، همزمان با روز فردوسی در تالار اتحادیه نویسندگان تاجیکستان کتاب تازه‌نشر گلرخسار صفی، شاعر سرشناس تاجیک و برندۀ جایزۀ دولتی رودکی، شاعر مردمی تاجیکستان رونمایی شد. این محفل با همکاری اتحادیه نویسندگان تاجیکستان و پژوهشگاه فرهنگ فارسی- تاجیکی و با حضور جمعی از شاعران، نویسندگان، هنرمندان، پژوهشگران، دانشجویان و دوستداران و علاقمندان شعر برگزار شد.
در آغاز این محفل، حاضران با یک دقیقه سکوت، یاد بازار صابر، شاعر صاحبنام تاجیک را که روز قبل در دوشنبه به خاک سپرده شد، گرامی داشتند.
در ادامه به مهمانان محفل کتاب‌های «چراغ سرخ تنهایی»، مجموعۀ رباعی‌ها و دوبیتی‌های گلرخسار و «شعرستان»، مجموعۀ اشعار شاعران معاصر ایران، از تازه‌های نشر پژوهشگاه فرهنگ فارسی- تاجیکی اهدا شد. پس از خیر مقدم گفتن گلرخسار صفی به مهمانان، عطا میرخواجه، معاون اتحادیه نویسندگان انتشار کتاب‌های تازه از این شاعر بانام و محبوب تاجیک را رویدادی نیک ارزیابی کرد و آن را برای خوانندۀ تاجیک تهنیت گفت. وی ضمن اینکه به دست علاقمندان رسیدن کتاب «چراغ سرخ تنهایی» را کاری ارزشمند دانست، از یافته‌های تازۀ این سخنور گفت و تأکید کرد، تمام زیبایی، رنگ و بو و تکنیک رباعی‌های گلرخسار از شعر مردمی منشأ می‌گیرد. عطا میرخواجه در پایان سخنان خویش گفت: «برای استاد گلرخسار سلامتی و دست‌آوردهای تازه آرزو می‌کنیم و امیدواریم این همکاری‌های بسیار خوب با پژوهشگاه فرهنگ فارسی- تاجیکی ادامه داشته باشد».
در ادامۀ محفل رونمایی، گلرخسار صفی گفت: «امروز روز بزرگ برای همه ماست: روز شاعرترین و حکیم‌ترین سخنور ما فردوسی بزرگوار است. این روز را به همه شما تبریک می‌گویم و برگزاری محفل ما را در این روز، فال نیک می‌دانم». خانم گلرخسار ضمن پرداختن به موضوع مراسم رونمایی، یادآور شد: «پارسال عطا میرخواجه پیشنهاد کرد تا بزم شعری برگزار بکنیم و به تازه‌ها و یافته‌ها در شعر، بپردازیم. آن زمان پاسخ دادم دست خالی مناسب این کار نیست و بگذاریم برای فرصتی مناسب‌تر. جای شکر است که امروز دیدار شما با دست پر، دست داد». امروز به جز چراغ سرخ تنهایی، دو کتاب دیگر با عنوان‌های «آثارنامه»، منتشرشده به همکاری انستیتو زبان و ادبیات رودکی آکادمی علم‌های تاجیکستان و «وطنداری بود آینه‌داری» نیز معرفی میشود. چیزی که برایم امتحان است، مجموعه‌ای از رباعی، دوبیتی و بیت‌ است که در ایام نوروز امسال منتشر شد. در این کار همت و زحمت دوست عزیزمان جناب آقای حسن قریبی، رئیس محترم پژوهشگاه فرهنگ فارسی- تاجیکی برایم جای سپاس و منت پذیری خاص است؛ باید بگویم، نشر این کتاب به صورت و کیفیتی که در دست شماست، با زحمت‌ها و تلاش‌‌های ایشان و همکارانشان انجام شد و در واقع روی من را در نزد دوستان همزبانم سفید کرد به این منظور که مجموعه‌های اشعار پیشین اینجانب که به خط فارسی منتشر شده بودند، متأسفانه، همراه با کوتاهی‌ها و غلط و نقص به دست خواننده و آن هم همزبانان ما رسیده بودند. بسیار می‌خواهم برای سرسخن وزین و پرمحتوایی که ایشان برای این مجموعه نوشتند، سپاس ویژه بگویم. این سرسخن در واقع گفتاری است در بارۀ نه تنها شعر گلرخسار که مروری است در ادبیات تاجیکان در سیصد سال اخیر و آغاز پژوهشی جدی و تازه و بسیار سودمند در این زمینه است.

حسن قریبی، رئیس پژوهشگاه فرهنگ فارسی- تاجیکی از سخنرانان بعدی در این محفل بود. وی با اشاره به تذکرۀ ملیحای سمرقندی دربارۀ روابط فرهنگی در عصر صفوی و پیشینۀ پیوندهای شعرا و فعالان ادبی سخن گفت. وی دربارۀ دلایل اهمیت و میزان مخاطب در تاجیکستان امروز افزود: «شعر امروز تاجیکستان با هر سبک و سیاق و علی‌رغم افت‌و‌خیز‌ها، همچنان در قیاس با دیگر کشورهای فارسی‌زبان، به جهت آمار مخاطب داخلی از برتری نسبی برخوردار است به میزانی که می‌توان از آن به عنوان مهمترین سرمایۀ شاعران معاصر تاجیک یاد کرد. از آنجا که شخصاً شاهد محفل‌های شعرخوانی، با بعضاً قریب به هزار نفر جمعیت در تالارهای فرهنگی تاجیکستان بوده است یکی از دلایل اقبال جمعیت به شعر امروز تاجیکستان سادگی زبان و روانی شعر و همه‌فهم بودن آن است که در نمونه آثار میرزا تورسون‌زاده و حتی ابوالقاسم لاهوتی تاجیک‌نشین مشهود است.» قریبی همچنین دربارۀ جریان همکاری در آماده کردن مجموعۀ «چراغ سرخ تنهایی» برای چاپ، جلوه‌های هنری و معنایی لغات به دو خط، یافته‌های واژه‌سازی و واژه‌گزینی شاعر توضیحاتی را ارائه کرد.
در ادامۀ محفل بختاور جمشید و بزرگمهر بهادر، از شاعران جوان تاجیک نمونه‌هایی را از رباعی‌های گلرخسار و شعرهای خویش خواندند.
دکتر عبدالرحمان عبدالمنان، پژوهشگر ادبیات؛ عبدالحمید صمد، نویسنده؛ سعیدقل بلال، آوازخوان شناخته و رئیس گروه موسیقی «دریا»؛ آینهال بابانظراوا، حقوقدان و فعال اجتماعی؛ جوره‌بک نذری، پژوهشگر آکادمی علم‌های تاجیکستان دیگر سخنرانان محفل رونمایی کتاب‌های گلرخسار بودند.
در پایان نشست مزبور آقای عطا میرخواجه، شاعر تاجیک و معاون اتحادیه نویسندگان تاجیکستان گفت: «به نمایندگی از اتفاق نویسندگان تاجیکستان از پژوهشگاه فرهنگ فارسی- تاجیکی و بویژه جناب آقای حسن قریبی تشکر می‌کنم که با زحمت‌ها و انتشار کتاب حاضر، فرصت یک چنین محفل زیبا و گرم را فراهم کردند‌».
شایان یادآوری است، پژوهشگاه فرهنگ فارسی- تاجیکی در پیشاروی نوروز 1397، کتاب «چراغ سرخ تنهایی»، مجموعه‌ای از اشعار گلرخسار صفی، شاعر نام‌آشنای تاجیک در قالب‌های رباعی‌، دوبیتی‌ و بیت را به خط فارسی و سیریلیک در 47۸ صفحه منتشر کرد.
.

Сешанбе, 15 май, хамзамон бо Рӯзи Фирдавсӣ, дар толори Иттиҳодияи нависандагони Тоҷикистон китоби тозанашри Гулрухсори Сафӣ – шоири саршиноси тоҷик ва барандаи Ҷоизаи давлатии Рӯдакӣ, шоири мардумии Тоҷикистон рӯнамоӣ шуд. Ин маҳфил бо ҳамкории Иттиҳодияи нависандагони Тоҷикистон ва Пажӯҳишгоҳи фарҳанги форсӣ-тоҷикӣ ва бо ҳузури ҷамъе аз шоирон, нависандагон, ҳунармандон, пажӯҳишгарон, донишҷӯён ва дӯстдорону алоқамандони шеър баргузор шуд.
Дар оғози ин маҳфил ҳозирон бо як дақиқа сукут, ёди Бозор Собир – шоири соҳибноми тоҷикро, ки рӯзи қабл дар Душанбе ба хок супурда шуд, гиромӣ доштанд.
Дар идома ба меҳмонони маҳфил, китобҳои «Чароғи сурхи танҳоӣ» – маҷмӯъаи рубоиҳо ва дубайтиҳои Гулрухсор ва «Шеъристон» – маҷмӯъаи ашъори шоирони муосири Эрон, аз тозаҳои нашри Пажӯҳишгоҳи фарҳанги форсӣ-тоҷикӣ эҳдо шуд. Пас аз хайра мақдам гуфтани Гулрухсори Сафӣ ба меҳмонон, Ато Мирхоҷа – муовини Иттиҳодияи нависандагон интишори китобҳои тоза аз ин шоири боном ва маҳбуби тоҷикро рӯйдоде нек арзёбӣ кард ва онро барои хонандаи тоҷик таҳният гуфт. Вай зимни ин ки ба дасти алоқамандон расидани китоби «Чароғи сурхи танҳоӣ»-ро коре арзишманд донист, аз ёфтаҳои тозаи ин суханвар гуфт ва таъкид кард тамоми зебоӣ, рангу бӯ ва техники рубоиҳои Гулрухсор аз шеъри мардумӣ маншаъ мегирад. Ато Мирхоҷа дар поёни суханони хеш гуфт: «Барои устод Гулрухсор саломатӣ ва дастовардҳои тоза орзу мекунем ва умедворем ин ҳамкориҳои бисёр хуб бо Пажӯҳишгоҳи фарҳанги форсӣ-тоҷикӣ идома дошта бошад».
Дар идомаи маҳфили рӯнамоӣ, Гулрухсори Сафӣ гуфт: «Имрӯз рӯзи бузург барои ҳамаи мост: рӯзи шоиртарин ва ҳакимтарин суханвари мо Фирдавсии бузургвор аст. Ин рӯзро барои ҳамаи шумо табрик мегӯям ва баргузории маҳфили моро дар ин рӯз фоли нек медонам». Хонуми Гулрухсор зимни пардохтан ба мавзӯъи аслии ин маросими рӯнамоӣ, ёдовар шуд: «Порсол Ато Мирхоҷа пешниҳод кард, то базми шеъре баргузор бикунем ва ба тозаҳо ва ёфтаҳо дар шеър бипардозем. Он замон посух додам дасти холӣ муносиби ин кор нест ва бигузорем барои фурсате муносибтар. Ҷои шукр аст, ки имрӯз дидори шумо бо дасти пур даст дод». Имрӯз ба ҷуз «Чароғи сурхи танҳоӣ», ду китоби дигар бо унвонҳои «Осорнома», мунташиршуда ба ҳамкории Институти забон ва адабиёти Рӯдакии Академияи илмҳои Тоҷикистон ва «Ватандорӣ бувад оинадорӣ» низ муаррифӣ мешавад. Чизе, ки бароям имтиҳон аст, маҷмӯае аз рубоӣ, дубайтӣ ва байт аст, ки дар айёми Наврӯзи имсол мунташир шуд. Дар ин кор ҳиммат ва заҳмати дӯсти азизамон ҷаноби оқои Ҳасани Қарибӣ – раиси муҳтарами Пажӯҳишгоҳи фарҳанги форсӣ-тоҷикӣ бароям ҷои сипос ва миннатпазирии хос аст; бояд бигӯям, нашри ин китоб ба сурат ва кайфияте, ки дар дасти шумост, бо заҳматҳо ва талошҳои эшон ва ҳамкоронашон анҷом шуд ва дар воқеъ, рӯи манро дар назди дӯстони ҳамзабонам сафед кард, ба ин манзур, ки маҷмӯаҳои ашъори пешини инҷониб, ки ба хатти форсӣ мунташир шуда буданд, мутаассифона, ҳамроҳ бо кӯтоҳиҳо ва ғалату нуқс ба даст хонанда ва он ҳам ҳамзабонони мо, расида буданд. Бисёр мехоҳам барои сарсухани вазин ва пурмуҳтавое, ки эшон барои ин маҷмӯа навиштанд, сипоси вежа бигӯям. Ин сарсухан дар воқеъ, гуфторест дар бораи на танҳо шеъри Гулрухсор, ки мурурест дар адабиёти тоҷикон дар сесад соли ахир ва оғози пажӯҳише ҷиддӣ ва тозаву бисёр судманд дар ин замина аст.
Ҳасани Қарибӣ – раиси Пажӯҳишгоҳи фарҳанги форсӣ-тоҷикӣ аз суханронони баъдӣ дар ин маҳфил буд. Вай бо ишора ба тазкираи Малеҳои Самарқандӣ дар бораи равобити фарҳангӣ дар асри Сафавӣ ва пешинаи пайвандҳои шуаро ва фаъолони адабӣ сухан гуфт. Вай дар бораи далоили аҳаммият ва мизони мухотаб дар Тоҷикистон имрӯз афзуд: «Шеъри имрӯзи Тоҷикистон бо ҳар сабку сиёқ ва алорағми уфтухезҳо, ҳамчунон дар қиёс бо дигар кишварҳои форсизабон, ба ҷиҳати омори мухотаби дохилӣ аз бартарии нисбӣ бархурдор аст, ба мизоне, ки метавон аз он ба унвони муҳимтарин сармояи шоирони муосири тоҷик ёд кард. Аз он ҷо, ки шахсан шоҳиди маҳфилҳои шеърхонӣ, бо баъзан қариб ба ҳазор нафар ҷамъият дар толорҳои фарҳангии Тоҷикистон будааст, яке аз далоили иқболи ҷамъият ба шеъри имрӯзи Тоҷикистон, содагии забон ва равонии шеър ва ҳамафаҳм будани он аст, ки дар намунаи осори Мирзо Турсунзода ва ҳатто Абулқосими Лоҳутии тоҷикнишин машҳуд аст». Қарибӣ ҳамчунин, дар бораи ҷараёни ҳамкорӣ дар омода кардани маҷмӯъаи «Чароғи сурхи танҳоӣ» барои чоп, ҷилваҳои ҳунарӣ ва маъноии луғот ба ду хат, ёфтаҳои вожасозӣ ва вожагузинии шоир тавзеҳотеро ироа кард.
Дар идомаи маҳфил Бахтовари Ҷамшед ва Бузургмеҳри Баҳодур – аз шоирони ҷавони тоҷик, намунаҳоеро аз рубоиҳои Гулрухсор ва шеърҳои хеш хонданд.
Доктор Абдурраҳмони Абдулманнон – пажӯҳишгари адабиёт; Абдулҳамиди Самад, нависанда; Саидқул Билол, овозхони шинохта ва раиси гурӯҳи мусиқии «Дарё»; Ойниҳол Бобоназарова – ҳуқуқдон ва фаъоли иҷтимоӣ; Ҷӯрабек Назрӣ – пажӯҳишгари Академияи илмҳои Тоҷикистон дигар суханронони маҳфили рӯнамоии китобҳои Гулрухсор буданд.
Дар поёни нишасти мазбур оқои Ато Мирхоҷа – шоири тоҷик ва муовини Иттиҳодияи нависандагони Тоҷикистон гуфт: «Ба намояндагӣ аз Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон, аз Пажӯҳишгоҳи фарҳанги форсӣ-тоҷикӣ ва бавежа, ҷаноби оқои Ҳасани Қарибӣ ташаккур мекунам, ки бо заҳматҳо ва интишори китоби ҳозир, фурсати як чунин маҳфили зебо ва гармро фароҳам карданд».
Шоёни ёдоварист, Пажӯҳишгоҳи фарҳанги форсӣ-тоҷикӣ дар пешорӯи Наврӯзи 2018 китоби «Чароғи сурхи танҳоӣ», маҷмӯае аз ашъори Гулрухсори Сафӣ – шоири номошнои тоҷик дар қолибҳои рубоӣ, дубайтӣ ва байтро мунташир кард.

همچنین بررسی کنید

پیام تسلیت دکتر حداد عادل به مناسبت درگذشت استاد مؤمن قناعت

Паёми таслияти доктор Ҳаддоди Одил ба муносибати даргузашти устод Муъмин Қаноат

<aاستاد مؤمن قناعت، شاعر پارسی‌گوی تاجیکستان درگذشت. به همین مناسبت دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *