رونمایی کتاب «هزارواژۀ پزشکی» در تاجیکستان

Рӯнамоии китоби «Ҳазорвожаи пизишкӣ» дар Тоҷикистон

جمعه، بیست‌وچهارم شهریورماه ۱۳۹۶، مراسم رونمایی کتاب هزارواژۀ پزشکی به چهار زبان با حضور جمعی از اهالی فرهنگ و اندیشمندان ایرانی و تاجیکی، در شهر دوشنبه، پایتخت تاجیکستان، برگزار شد. چندی پیش و قبل از انتشار این اثر، خبری مبنی بر رد شانزده مجلد از کتاب‌های هزارواژۀ پیشنهادی فرهنگستان زبان از سوی تاجیک‌ها عنوان شد، اما حالا پس از حدود یک ماه از چاپ این کتاب در تاجیکستان، اهالی فرهنگ و ادب دو کشور، انتشار این اثر را مایۀ همدلی فارسی‌زبانان و موجب تقویت روابط فرهنگی دو کشور می‌دانند.
در این مراسم عبدالخلیل خالق‌زاده، رئیس بیمارستان بین‌المللی ابن‌سینا در تاجیکستان، انتشار این اثر را در دانستن زبان مادری در علم پزشکی برای متخصصان مفید ارزیابی کرد. او سخنان خود را با سروده‌ای از رودکی، پدر شعر فارسی، آغاز کرد و گفت:
تا جهان بود از سر آدم فراز
کس نبود از راز دانش بی‌نیاز
مردمان بخرد اندر هر زمان
راه دانش را به هر گونه زبان
گرد کردند و گرامی داشتند
تا به سنگ اندر همی بنگاشتند
دانش اندر دل چراغ روشن است
وز همه بد بر تن تو جوشن است
همان طوری که پیر خردِ پنجرود گفته است، زبان ابزاری است که انسان در هر رشته‌ای تجربۀ خود را توسط آن ثبت می‌کند و به آیندگان به میراث می‌گذارد. زبان است که آدمیت را از تجربۀ گذشتگان آگاه می‌کند و امروزیان را دیگر نیاز نیست بروند از صفر آغاز کنند، یا خطاهای گذشتگان را تکرار کنند.
وی در ادامه افزود: نشر کتاب اصطلاحات پزشکی که امروز ما شاهد رونمایی‌اش هستیم، با زحمت پژوهشگاه فرهنگ فارسی ـ تاجیکی سفارت جمهوری اسلامی ایران در تاجیکستان، کمیتۀ زبان و اصطلاحات نزد حکومت جمهوری تاجیکستان، برگرفته از فرهنگ واژه‌های مصوّب فرهنگستان زبان و ادب فارسی، و با دستگیری مالی بیمارستان بین‌المللی ابن‌سینای تاجیکستان، در حجم بیش از پانصد صحیفه میسّر گشت. در زبان ما مثلی هست که می‌گوید: «هرکس به زبان خود زبان‌دان گردد/ دانستن صد زبان آسان گردد». بر همه آشکار است که وقت تولید کامپیوتر، استحصال‌کننده، نرم‌افزاری روی آن پیش‌نصب می‌کند که برنامۀ عامل می‌نامند. این برنامۀ عامل روی دستگاه نصب می‌شود و بعداً برنامه‌های کار روی آن ضم شده و کار می‌کنند. اگر برنامۀ عامل به یک زبان نصب شده باشد و برنامه‌های بعد به زبان دیگر ریخته شوند، ظرفیّت کاری دستگاه کاهش می‌یابد و در مدت کوتاهی خراب می‌شود. به باور متخصصان، زبان مادری انسان چیزی شبیه برنامۀ عامل است که از طریق ژن به کودک منتقل می‌شود و کسی که زبان مادری خود را خوب می‌داند حتماً در رشتۀ خودش موفق می‌شود.
در ادامه رئیس بیمارستان بین‌المللی ابن‌سینا در تاجیکستان بر دانستن زبان مادری در رشته‌های تخصصی مانند پزشکی تأکید کرد و افزود: در بخش پزشکی که ما طول هشت سال دست‌اندرکار آن هستیم، اساساً زبان روسی و لاتین بیشتر روی کارند. دانستن زبان روسی خوب است و دانستن زبان‌های دیگری که زبان علم هستند نیز مفید است، ولی دانستن زبان مادری واجب است، زیرا راز موفقیت است. باور دارم که این کتاب در دانستن زبان مادری در علم پزشکی به متخصصان بی‌نهایت کمک می‌کند.
به گفتۀ خالق‌زاده زبان علم از زبان ادبی دقیق‌تر است؛ به این معنی که با وجود اینکه ما در نظم و نثر، در انتخاب واژه آزادیم، متخصص در علم فقط از اصطلاحات علم، که مصوّب‌اند، می‌تواند و باید استفاده کند؛ وگرنه سوء‌تفاهم به وجود می‌آید و حتی می‌تواند فاجعه به بار بیاورد. اطمینان دارم که چاپ کتاب هزارواژۀ چهارزبانۀ پزشکی قدم مؤثری در تنظیم اصطلاحات پزشکی خواهد بود و این اهمیت دیگر کتاب حاضر را روشن می‌سازد. به تمامی دست‌اندرکارانی که در آماده کردن این اثر زحمت کشیده‌اند، مخصوصاً رئیس پژوهشگاه فرهنگ فارسی ـ تاجیکی سفارت جمهوری اسلامی ایران در تاجیکستان، جناب حسن قریبی، و کارمندانشان سپاس و به اهل کارمندان طبّ این تحفه را شادباش می‌گویم.
ارشاد سلیمانی، روزنامه‌نگار تاجیک نیز در ادامۀ این مراسم، تلاش‌ها برای احیای زبان فارسی را کافی ندانست و گفت: بعد جراحی سیاسی آسیای مرکزی از جانب روس‌ها فرهنگیان تاجیک برای دو چیز از همه بیش گریه و ناله کردند: یکی از این دو، سرنوشت زبان است؛ خواه بخواهیم آن را فارسی بنامیم و خواه تاجیکی. متأسفانه کارهای عملی‌ای که برای زبان کردیم به اندازۀ ناله و شیونمان نبوده است.
او یکی از علل بروز این ضعف را نادیده گرفتن وجوه مختلف زبان از سوی برخی کارشناسان و مسئولان دانست و ادامه داد: برخی‌ در تاجیکستان، بدبختانه شماری از مسئولان، عالمان و شوربختانه یک قسم زبان‌شناسان بر این نظرند که زبان تنها برای کارهای ادبیات و روزنامه‌نگاری کردن و امور فرهنگی است و بس. این دیدگاه بسیار ساده و اشتباهی در مورد زبان است. توانمندسازی زبان و همگون‌کردن اصطلاحات و معیاری کردن زبان برای توسعه دادن فکر ملّی است. بدون اینکه زبان مادری ما در وطنمان زبان علم شود ما نمی‌توانیم در هیچ رشته‌ای موفق باشیم و همین طور موفق شویم. تجربۀ یک یا دو نفر استثناست و نمی‌تواند شامل حال همگان باشد. زبانی توانمند و جامع است که فکر ملّی می‌زاید و همۀ گویشوران آن، از فیزیک‌دان و کیمیادان تا ادیب و جامعه‌شناس و ریاضی‌دان و سیاستمدار، مفکورۀ ملّی می‌سازند.
سلیمانی همچنین گریزی به پایان‌نامه‌ها و نظر دانشگاهیان به مقولۀ زبان زد. به گفته او بعضی‌ها می‌گویند که ما باید آثار علمی‌مان و پایان‌نامه‌ها را با زبان روسی و انگلیسی بنویسیم تا از علم جهانی جدا نشویم. حرف درستی است، امّا علم تاجیک پیش از همه باید برای نجات ملّی ما خدمت کند و این کار تنها در صورتی امکان‌پذیر می‌شود که زبان آن جامع، معیاری و همگانی باشد. برای یک ملّت بدبختی کلان است که زبانش در وطنش فکر ملّی نمی‌زاید و همگانی نشده است. سبب اصلی و اساسی اینکه زبان علم و کارگزاری دانشمندان ما ملّی نیست این است که در خانواده‌های علمی و فرهنگی ما بعد از یک نسل، نسل دیگر هویّت‌باخته می‌شوند و دیگر پیوندی به محیط ملّی خود نمی‌گیرند؛ ازاین‌رو، نشر هزارواژۀ پزشکی به چهار زبان کار بسیار ارزشمندی است و پشتیبانی مالی بیمارستان ابن‌سینا هم از این پروژه ستودنی است. امیدوارم که این‌گونه کارها را بتوانیم بیشتر انجام دهیم.
سخنران بعدی این مراسم حسن قریبی، نمایندۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی در مراکز علمی و پژوهشی تاجیکستان و رئیس پژوهشگاه فرهنگ فارسی ـ تاجیکی بود که ضمن تشکر از همکاری پزشکان و پژوهشگران و گروه فنی این طرح گفت: یکی از مهم‌ترین و جسورانه‌ترین تصمیم‌هایی که در تاجیکستانِ صاحب‌استقلال گرفته شد، تصمیم دربارۀ تعیین زبان دولتی بود. بدیهی است که این تصمیم مهم نیازمند اجرای کار‌های مهم بود و یکی از این کارها تشکیل کمیتۀ زبان و اصطلاحات بود.
وی با ذکر خیری از مرحوم دادخدا سیم‌الدین‌اف، نخستین رئیس کمیتۀ زبان و اصطلاحات تاجیکستان، از اینکه در دادوستد‌های فرهنگی تاجیکستان پیشنهاددهندۀ فعالی بوده است قدردانی کرد و افزود: امضای تفاهم‌نامۀ همکاری میان کمیتۀ زبان و فرهنگستان زبان یکی از این پیشنهادها بود که برگزاری همایش مسائل واژه‌گزینی و اصطلاح‌شناسی و برگردان مصوّبات فرهنگستان به خط سیریلیک از نمونه‌های این همکاری است. لازم است این نکته هم یادآوری شود که فرهنگستان نیز چند سال پیش فرهنگ اصطلاحات طبی تاجیکستان را دریافت کرده بود.
قریبی در پاسخ به سؤالی مبنی بر اینکه آیا عنوان چهارزبانه به معنی متفاوت بودن زبان فارسی و تاجیکی است؟ گفت: در این عنوان منظور از زبان، زبان گفتاری تاجیکان امروز در تاجیکستان است. برای مثال در ردیف تاجیکی این کتاب اصطلاحاتی چون گُرده معادل کلیه، همشیرۀ شفقتی معادل پرستار و‌ ماشینِ یاریِ تعجیلی معادل آمبولانس و … گنجانده شده است.
رحیم زلفانیان، نمایندۀ کمیتۀ زبان و اصطلاحات تاجیکستان هم در این نشست گفت: کمیته از نشر این کتاب استقبال می‌کند و این‌گونه کارها را برای همگون‌سازی اصطلاحات خیلی ارزشمند می‌داند.
مراسم رونمایی این اثر با حضور سید بلال قربان‌اف، پژوهشگر و نمایندۀ وزارت تندرستی، کرامت‌الله عثمان‌اف، عضو شورای همگون‌سازی کمیتۀ زبان و ‌اصطلاحات و رحیم زلفانیان، پژوهشگر و‌ نمایندۀ کمیته زبان و اصطلاحات تاجیکستان، برگزار شد.
کتاب هزارواژۀ پزشکی (روسی ـ تاجیکی ـ انگلیسی ـ فارسی) به کوشش گروه واژه‌گزینی فرهنگستان زبان و ادب فارسی و کمیتۀ زبان و اصطلاحات حکومت جمهوری تاجیکستان، و به‌پیشنهاد و با پیگیری پژوهشگاه فرهنگ فارسی ـ تاجیکی و با پشتیبانی بیمارستان بین‌المللی ابن‌سینا در تاجیکستان، در ۵۴۴ صفحه تهیه و منتشر شده است.
هدف از تألیف این فرهنگ آشنا ساختن متخصصان حوزه‌های پزشکی در هر دو کشور با شیوه‌های واژه‌گزینی یکدیگر و مواد و روش‌های گوناگون واژه‌سازی برای اصطلاحات علمی اروپایی (عمدتاً انگلیسی و روسی) است. در تألیف این فرهنگ، به‌منظور ایجاد سهولت استفاده برای مخاطبان تاجیک، علاوه بر معادل فارسی و لاتینی کلمات، بخش‌های دیگری نیز به آن افزوده شده است که عبارت‌اند از: نویسه‌گردانی تعریف‌های فارسی به‌خط سیریلیک؛ ارائۀ معادل‌ها و تعریف‌های تاجیکی؛ ارائۀ معادل‌های روسی. این مجموعه شامل واژه‌های پزشکی، علوم پایۀ پزشکی، دندان‌پزشکی، شنوایی‌شناسی، علوم سلامت و دام‌پزشکی است.

Ҷумъа, 15 сентябр маросими рӯнамоии китоби «Ҳазорвожаи пизишкӣ» ба чаҳор забон бо ҳузури ҷамъе аз аҳли фарҳанг ва андешамандони эронӣ ва тоҷик дар шаҳри Душанбе баргузор шуд. Чанде пеш ва қабл аз интишори ин китоб, хабаре мабнӣ бар радди шонздаҳ муҷаллад аз китобҳои «Ҳазорвожа»-и пешниҳодии Фарҳангистони забон аз сӯи тоҷикҳо унвон шуд, аммо ҳоло пас аз ҳудуди як моҳ аз чопи ин китоб дар Тоҷикистон, аҳли фарҳангу адаби ду кишвар интишори ин асарро мояи ҳамдилии форсизабонон ва мӯҷиби тақвияти равобити фарҳангии ду кишвар медонанд.
Дар ин маросим Абдулхалил Холиқзода – раиси ҳайати мудираи Бемористони байналмилалии Ибни Сино дар Тоҷикистон интишори ин асарро дар донистани забони модарӣ дар илми пизишкӣ барои мутахассисон муфид арзёбӣ кард. ӯ суханони худро бо сурудае аз Рӯдакӣ – падари шеъри форсӣ, оғоз кард ва гуфт:
То ҷаҳон буд аз сари одам фароз,
Кас набуд аз роҳи дониш бениёз.
Мардумони бихрад андар ҳар замон
Роҳи донишро ба ҳар гуна забон
Гирд карданду гиромӣ доштанд,
То ба санг-андар ҳамебингоштанд:
«Дониш андар дил чароғи равшан аст
В-аз ҳама бад бар тани ту ҷавшан аст».
Ҳамон тавре, ки пири хиради Панҷрӯд гуфтааст, забон абзорест, ки инсон дар ҳар риштае таҷрибаи худро тавассути он сабт мекунад ва ба ояндагон ба мерос мегузорад. Забон аст, ки одамиятро аз таҷрибаи гузаштагон огоҳ мекунад ва имрӯзиёнро дигар ниёз нест бираванд аз сифр оғоз кунанд ё хатоҳои гузаштагонро такрор кунанд.
Вай дар идома афзуд: «Нашри китоби истилоҳоти пизишкӣ, ки имрӯз мо шоҳиди рӯнамоияш ҳастем, бо заҳмати Пажӯҳишгоҳи фарҳанги форсӣ-тоҷикии Сафорати Ҷумҳурии исломии Эрон дар Тоҷикистон, Кумитаи забон ва истилоҳоти назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон, баргирифта аз «Фарҳанги вожаҳои мусавваб»-и Фарҳангистони забон ва адаби форсӣ ва бо дастгирии молии Бемористони байналмилалии Ибни Синои Тоҷикистон, дар ҳаҷми беш аз 500 сафҳа муяссар гашт. Дар забони мо масале ҳаст, ки мегӯяд: «Ҳар кас ба забони худ забондон гардад, / Донистани сад забон осон гардад». Бар ҳама ошкор аст, ки вақти тавлиди компютер, истеҳсолкунанда нармафзоре рӯи он пешнасб мекунад, ки барномаи омил меноманд. Ин барномаи омил рӯи дастгоҳ насб мешавад ва баъдан барномаҳои кор рӯи он зам шуда ва кор мекунанд. Агар барномаи омил ба як забон насб шуда бошад ва барномаҳои баъд ба забони дигар рехта шаванд, зарфияти кории дастгоҳ коҳиш меёбад ва дар муддати кӯтоҳе хароб мешавад. Ба бовари мутахассисон, забони модарии инсон чизе шабеҳи барномаи омил аст, ки аз тариқи жен ба кӯдак мунтақил мешавад ва касе, ки забони модарии худро хуб медонад, ҳатман дар риштаи худаш муваффақ мешавад».
Дар идома раиси ҳайати мудираи Бемористони байналмилалии Ибни Сино дар Тоҷикистон бар донистани забони модарӣ дар риштаҳои тахассусӣ, монанди пизишкӣ, таъкид карду афзуд: «Дар бахши пизишкӣ, ки мо тӯли ҳашт сол дастандаркори он ҳастем, асосан забони русӣ ва лотин бештар рӯи коранд. Донистани забони русӣ хуб аст ва донистани забонҳои дигаре, ки забони илм ҳастанд, низ муфид аст, вале донистани забони русӣ хуб аст ва донистани забонҳои дигаре, ки забони илм ҳастанд, низ муфид аст, вале донистани забони модарӣ воҷиб аст, зеро рози муваффақият аст. Бовар дорам, ки ин китоб дар донистани забони модарӣ дар илми пизишкӣ ба мутахассисон бениҳоят кумак мекунад».
Ба гуфтаи Холиқзода, забони илм аз забони адабӣ дақиқтар аст; ба ин маънӣ, ки бо вуҷуди ин, ки мо дар назму наср дар интихоби вожа озодем, мутахассис дар илм фақат аз истилоҳоти илм, ки мусаввабанд, метавонад ва бояд истифода кунад в-агар на, суи тафоҳум ба вуҷуд меояд ва ҳатто метавонад фоҷиа ба бор биоварад. Итминон дорам, ки чопи китоби «Ҳазорвожаи пизишкӣ» қадами муассире дар танзими истилоҳоти пизишкӣ хоҳад буд ва ин аҳамияти дигари китоби ҳозирро равшан месозад. Ба тамомии дастандаркороне, ки дар омода кардани ин асар заҳмат кашидаанд, махсусан, раиси Пажӯҳишгоҳи фарҳанги форсӣ-тоҷикии Сафорати Ҷумҳурии исломии Эрон дар Тоҷикистон, ҷаноби Ҳасани Қарибӣ ва кормандонаш сипос ва ба аҳли кормандони тиб ин туҳфаро шодбош мегӯям.
Иршод Сулаймонӣ – рӯзноманигори тоҷик низ дар идомаи ин маросим талошҳо барои эҳёи забони форсиро кофӣ надонист ва гуфт: «Баъди ҷарроҳии сиёсии Осиёи Марказӣ аз ҷониби русҳо фарҳангиёни тоҷик барои ду чиз аз ҳама беш гиряву нола карданд: яке аз ин ду сарнавишти забон аст, хоҳ бихоҳем онро форсӣ биномем ва хоҳ тоҷикӣ. Мутаассифона, корҳои амалие, ки барои забон кардем, ба андозаи нолаву шеванамон набудааст».
Ӯ яке аз илали бурузи ин заъфро нодида гирифтани вуҷӯҳи мухталифи забон аз сӯи бархе коршиносон ва масъулон донист ва идома дод: «Бархе дар Тоҷикистон бадбахтона, шуморе аз масъулон, олимон ва шӯрбахтона, як қисми забоншиносон бар ин назаранд, ки забон танҳо барои корҳои адабиёт ва рӯзноманигорӣ кардан ва умури фарҳангисту бас. Ин дидгоҳи бисёр сода ва иштибоҳе дар мавриди забон аст. Тавонмандсозии забон ва ҳамгун кардани истилоҳоту меъёрӣ кардани забон барои тавсеа додани фикри миллист. Бидуни ин ки забони модарии мо дар ватанамон забони илм шавад, мо наметавонем дар ҳеч риштае муваффақ бошем ва ҳамин тавр муваффақ шавем. Таҷрибаи як ё ду нафар истисност ва наметавонад шомили ҳоли ҳамагон бошад. Забоне тавонманд ва ҷомеъ аст, ки фикри миллӣ мезояд ва ҳамаи гӯишварони он – аз физикдону кимиёдон то адибу ҷомеашиносу риёзидону сиёсатмадор – мафкураи миллӣ месозанд».
Сулаймонӣ ҳамчунин, гурезе ба поённомаҳо ва назари донишгоҳиён ба мақулаи забон зад. Ба гуфтаи ӯ, баъзеҳо мегӯянд, ки мо бояд осори илмиамон ва поённомаҳоро бо забони русӣ ва инглисӣ бинависем, то аз илми ҷаҳонӣ ҷудо нашавем. Ҳарфи дурустест, аммо илми тоҷик пеш аз ҳама, бояд барои наҷоти миллии мо хидмат кунад ва ин кор танҳо дар сурате имконпазир мешавад, ки забони он ҷомеъ, меъёрӣ ва ҳамагонӣ бошад. Барои як миллат бадбахтии калон аст, ки забонаш ва ватанаш фикри миллӣ намезояд ва ҳамагонӣ нашудааст. Сабаби аслӣ ва асосии ин ки забони илм ва коргузории донишмандони мо миллӣ нест, ин аст, ки дар хонаводаҳои илмӣ ва фарҳангии мо баъд аз як насл, насли дигар ҳувиятбохта мешаванд ва дигар пайванде ба муҳити миллии худ намегиранд. Аз ин рӯ, нашри «Ҳазорвожаи пизишкӣ» кори бисёр арзишмандест ва пуштибонии молии Бемористони Ибни Сино аз ин пружа ҳам сутуданист. Умедворам, ки ин гуна корҳоро битавонем бештар анҷом диҳем».
Суханрони баъдии маросим Ҳасани Қарибӣ – намояндаи Фарҳангистони забон ва адаби форсӣ дар марокизи илмӣ ва пажӯҳишии Тоҷикистон ва раиси Пажӯҳишгоҳи фарҳанги форсӣ-тоҷикӣ буд, ки зимни ташаккур аз ҳамкории пизишкону пажӯҳишгарон ва гурӯҳи фаннии ин тарҳ, гуфт: «Яке аз муҳимтарин ва ҷасуронатарин тасмимҳое, ки дар Тоҷикистони соҳибистиқлол гирифта шуд, тасмим дар бораи таъйини забони давлатӣ буд. Бадеҳист, ки ин тасмими муҳим ниёзманди иҷрои корҳои муҳим буд ва яке аз ин корҳо ташкили Кумитаи забон ва истилоҳот буд». Вай бо зикри хайре аз марҳум Додихудо Саймиддинов – нахустин раиси Кумитаи забон ва истилоҳоти Тоҷикистон, аз ин ки дар доду ситадҳои фарҳангии Тоҷикистон пешниҳоддиҳандаи фаъоле будааст, қадрдонӣ кард ва афзуд: «Имзои тафоҳумномаи ҳамкорӣ миёни Кумитаи забон ва Фарҳангистони забон яке аз ин пешниҳодҳо буд, ки баргузории ҳамоиши «Масоили вожагузинӣ ва истилоҳшиносӣ» ва баргардони мусавваботи Фарҳангистон ба хатти сириллик аз намунаҳои ин ҳамкорист. Лозим аст ин нукта ҳам ёдоварӣ шавад, ки Фарҳангистон низ чанд сол пеш «Фарҳанги истилоҳоти тиббӣ»-и Тоҷикистонро дарёфт карда буд».
Қарибӣ дар посух ба суоле мабнӣ бар ин ки оё унвони чаҳорзабона ба маънии мутафовит будани забони форсӣ ва тоҷикист, гуфт: «Дар ин унвони манзур аз забони гуфтории тоҷикии имрӯз дар Тоҷикистон аст. Барои мисол, дар радифи тоҷикии ин китоб истилоҳоте чун «гурда»-и муодили «кулия», «ҳамшираи шафқат»-и муодили «парастор» ва «мошини ёрии таъҷилӣ» муодили «амбулонс» ва ғайра гунҷонда шудааст».
Раҳими Зулфониён – намояндаи Кумитаи забон ва истилоҳоти Тоҷикистон ҳам дар ин нишаст гуфт: «Кумита аз нашри ин китоб истиқбол мекунад ва ин гуна корҳоро барои ҳамгунсозии истилоҳот хеле арзишманд медонад».
Маросими рӯнамоии ин асар бо ҳузури Сайидбилол Қурбонов – пажӯҳишгар ва намояндаи Вазорати тандурустӣ, Кароматулло Усмонов – узви Шӯрои ҳамгунсозии Кумитаи забон ва истилоҳот ва Раҳими Зулфониён – пажӯҳишгар ва намояндаи Кумитаи забон ва истилоҳоти Тоҷикистон баргузор шуд.
Китоби «Ҳазорвожаи пизишкӣ» (русӣ-тоҷикӣ-инглисӣ-форсӣ) ба кӯшиши гурӯҳи вожагузинии Фарҳангистони забон ва адаби форсӣ ва Кумитаи забон ва истилоҳоти Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ва ба пешниҳоду бо пайгирии Пажӯҳишгоҳи фарҳанги форсӣ-тоҷикӣ ва бо пуштибонии Бемористони байналмилалии Ибни Сино дар Душанбе, дар 544 сафҳа таҳия ва мунташир шудааст.
Ҳадаф аз таълифи ин фарҳанг ошно сохтани мутахассисони ҳавзаҳои пизишкӣ дар ҳарду кишвар бо шеваҳои вожагузинии якдигар ва маводу равишҳои гуногуни вожасозӣ барои истилоҳоти илмии урупоӣ (умдатан инглисӣ ва русӣ) аст. Дар таълифи ин фарҳанг ба манзури суҳулати истифода барои мухотабони тоҷик, илова бар муодили форсӣ ва лотинии калимаҳо, бахшҳои дигаре низ ба он афзуда шудааст, ки иборатанд аз нависагардонии таърифҳои форсӣ ба хатти сириллик, ироаи муодилҳо ва таърифҳои тоҷикӣ, ироаи муодилҳои русӣ. Ин маҷмӯа шомили вожаҳои пизишкӣ, улуми пояи пизишкӣ, дандонпизишкӣ, шунавоишиносӣ, улуми саломат ва домпизишкист.

همچنین بررسی کنید

نهمین شمارۀ صدای شرق منتشر شد

Нӯҳумин шумора аз маҷаллаи «Садои Шарқ» мунташир шуд

نهمین شماره از مجله «صدای شرق» نشریهء ملی ادبی انجمن نویسندگان تاجیکستان در سال ۲۰۱۷ …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *