شاهنامه در بین تاجیکان

«Шоҳнома» дар байни тоҷикон

پیش از آن زمانی، که ابوالقاسم فردوسی شاهنامه خویش را به نظم سرود، شاهنامه‌‌ها و اسطوره‌ها و قصه‌های کهن زیاد بودند. ولی شاهنامه حکیم توس در فرهنگ قلمرو پارسی‌زبانان، از جمله، ادبیات شفاهی آن نفوذی ویژه داشته و دارد. داستان‌های شاهنامه که از اسطوره‌ها و قصه‌های قدیم و عمدتاً محفوظ در فرهنگ شفاهی نشئا‌ت گرفته بودند، به نوبة خود، به صورت داستان‌های منظوم فردوسی در مناطق گوناگون ایرانی‌تباران و همسایگان آنها گسترش یافته و در فرهنگ و ادبیات قوم‌ها و ملت‌های دیگر جهان نیز نفوذ کردند.
کتاب شاهنامه در بین تاجیکان، نوشتة پروفسور روشن رحمانی- پژوهشگر تاجیک و استاد دانشگاه ملی تاجیکستان حاوی مطالب ارزشمند علمی ادبی در زمینة آثار شفاهی تاجیکان است. اثر مورد نظر، به تصریح مؤلف آن، بخشی از مطالبی را در بر گرفته است، که وی در طول سال‌های گوناگون از روستای پسُرخی ناحیة بایْسون ولایت سُرخان‌دریا (جمهوری ازبکستان) از میان مردم گردآوری، ضبط و بازنویسی کرده است.
اثر حاضر متشکل از دو بخش است؛ در بخش اول مروری در تاریخ گسترش شاهنامه در میان تاجیکان صورت گرفته و بخش دوم از متن‌هایی فراهم شده که از ضبط نقل‌های شفاهی مردم پَسُرخی بازنویسی گردیده است. در پایان کتاب، مؤلف لغت‌نامه‌ای ارائه کرده و واژه‌های خاص گویش پَسُرخی را که در بازگویی داستان‌های شاهنامه به کار گرفته شده‌اند، شرح داده است.
کتاب شاهنامه در بین تاجیکان در دوشنبه توسط انتشارات «سینا» در 400 صفحه به خط سیریلیک منتشر شد.

Пеш аз он замоне, ки Абулқосими Фирдавсӣ «Шоҳнома»-и хешро ба назм суруд, «Шоҳнома»-ҳо ва устураҳову қиссаҳои куҳан зиёд буданд. Вале «Шоҳнома»-и ҳакими Тӯс дар фарҳанги қаламрави порсизабонон, аз ҷумла, адабиёти шифоҳии он нуфузе вижа дошта ва дорад. Достонҳои «Шоҳнома», ки аз устураҳо ва қиссаҳои қадим ва умдатан маҳфуз дар фарҳанги шифоҳӣ нашъат гирифта буданд, ба навбаи худ, ба сурати достонҳои манзуми Фирдавсӣ дар манотиқи гуногуни эронитаборон ва ҳамсоягони онҳо густариш ёфта ва дар фарҳангу адабиёти қавмҳо ва миллатҳои дигари ҷаҳон низ нуфуз карданд.
Китоби ««Шоҳнома» дар байни тоҷикон», навиштаи профессор Равшан Раҳмонӣ – пажӯҳишгари тоҷик ва устоди Донишгоҳи миллии Тоҷикистон ҳовии матолиби арзишманди илмии адабӣ дар заминаи осори шифоҳии тоҷикон аст. Асари мавриди назар, ба тасреҳи муаллифи он, бахше аз матолиберо дар бар гирифтааст, ки вай дар тӯли солҳои гуногун аз рустои Пасурхии ноҳияи Бойсуни вилояти Сурхондарё (Ҷумҳурии Ӯзбекистон) аз миёни мардум гирдоварӣ, забт ва бознависӣ кардааст.
Асари ҳозир муташаккил аз ду бахш аст; дар бахши аввал муруре дар таърихи густариши «Шоҳнома» дар миёни тоҷикон сурат гирифта ва бахши дувум аз матнҳое фароҳам шуда, ки аз забти нақлҳои шифоҳии мардуми Пасурхӣ бознависӣ гардидааст. Дар поёни китоб муаллиф луғатномае ироа карда ва вожаҳои хоси гӯиши Пасурхиро, ки дар бозгӯии достонҳои «Шоҳнома» ба кор гирифта шудаанд, шарҳ додааст.
Китоби ««Шоҳнома» дар байни тоҷикон» дар Душанбе тавассути интишороти «Сино» дар 400 сафҳа ба хатти сириллик мунташир шуд.

همچنین بررسی کنید

مراسم رونمایی از کتاب گلنظر کلدی

Маросими рӯнамоӣ аз китоби Гулназар Келдӣ

مراسم رونمایی از تازه‌ترین اثر شاعر خلقی تاجیکستان استاد گلنظر کلدی با عنوان «لاله‌ها بر …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *