نسختین سلسله از کتاب‌های درسی دانشجویان رشتۀ پزشکی منتشر شد

Нахустин силсила аз китобҳои дарсии донишҷӯёни риштаи пизишкӣ мунташир шуд

4 ketab-e amraz kabedi 1تأکید بر گسترش زبان ملی یا توسعه کتاب و مقالات علمی یکی از معیارهای توسعه یافتگی علمی در کشورهاست که همواره مورد توجه اهل علم و سیاست بوده است.
تاریخ زبان فارسی نمونه‌های فراوانی از توسعۀ آثار علمی را به خاطر دارد که از یک سو جنبۀ نمایش قدرت داشته و از سوی دیگر، ابزاری برای هویت ملی و ظرفیت‌های فرهنگی یک ملت به شمار آمده است که ترجمۀ قرآن کریم به فارسی و آثار علمی چون التفهیم ابوریحان بیرونی نمونه‌ای از این کارنامۀ عظیم تاریخ علم فارسی‌زبانان است.
پژوهشگاه فرهنگ فارسی ـ تاجیکی، با همکاری مراکز علمی و فرهنگی جمهوری تاجیکستان، به ‌منظور پیشبرد سیاست زبان فارسی، به‌ عنوان زبان علم، با انتخاب آثاری که مورد نیاز جامعۀ علمی و فرهنگی تاجیکستان است، در صدد انتشار مجموعه‌ای از کتاب‌ها در حوزه‌های مختلف علمی و فرهنگی برآمده است. به همین منظور، این پژوهشگاه در نخستین گام با همکاری بیمارستان ابن ‌سینای تاجیکستان، برگردان و انتشار بخشی از کتاب‌های درسی دانشجویان رشتۀ پزشکی را در دستور کار خود قرار داده است.
نخستین سلسله از این مجموعه در چهار جلد منتشر شد که مرکب از چهار اثر دکتر سیّد مؤیّد علویان، استاد دانشگاه علوم پزشکی و فوق تخصص گوارش و کبد و بنیان‌گذار و رئیس مرکز هپاتیت تهران می‌باشد. مجموعۀ مذکور به مطالب توضیحی و راهنمایی زیرین در زمینۀ بیماری‌های کبد اختصاص یافته است:

1. کتاب «هپاتیت سی- راهنمای جامع برای عموم»
کتاب مذکور مرکب از پیشگفتار و 11 فصل به شرح زیر می‌باشد:
– فصل اول: ساختمان و عملکرد دستگاه گوارش
– فصل دوم: هپاتیت چیست؟
– فصل سوم: هپاتیت سی چیست؟
– فصل چهارم: تشخیص هپاتیت سی
– فصل پنجم: پیشگیری
– فصل ششم: بیماران هموفیل بخوانند
– فصل هفتم: بیماران تالاسمی بخوانند
– فصل هشتم: بیماران دیالیزی و پیوند کلیه بخوانند
– فصل نهم: سرطان کبید
– فصل دهم: پیوند کبید
– فصل یازدهم: درمان
نشر مذکور در دی‌ماه سال 1394 (دسامبر 2015 م) توسط چاپخانۀ «پیوند» در 216 صفحه و شمارگان 500 نسخه منتشر شد.

2. کتاب «هپاتیت بی- راهنمای جامع برای عموم»
کتاب مورد نظر، مرکب از مقدمه و 5 فصل به شرح زیر می‌باشد:
– فصل اول: ساختمان و عمل دستگاه گوارش
– فصل دوم: هپاتیت ویروسی بی از میکروسکوپ تا تشخیص
– فصل سوم: ناقل هپاتیت
– فصل چهارم: درمان هپاتیت بی
– فصل پنجم: واکسیناسیون
نشر حاضر، در 72 صفحه و شمارگان 500 نسخه می‌باشد.

3. کتاب «هپاتیت آ و ایی- راهنمای جامع برای عموم»
کتاب مورد نظر، مرکب از مقدمه و 6 فصل به شرح زیر می‌باشد:
– فصل اول: ساختمان و عمل دستگاه گوارش
– فصل دوم: هپاتیت چیست و انواع آن کدام است؟
– فصل سوم: هپاتیت ویروسی آ؛ از میکروسکوپ تا عوامل خطر
– فصل چهارم: علایم و نشانه‌ها؛ درمان هپاتیت آ
– فصل پنجم: پیشگیری از ابتلا به هپاتیت آ
– فصل ششم: هپاتیت ایی
نشر حاضر، در 47 صفحه و شمارگان 500 نسخه می‌باشد.

4. کتاب «سیروز کبدی»
کتاب مورد نظر، مرکب از پیشگفتار و 8 فصل به شرح زیر می‌باشد:
– فصل اول: ساختمان و عمل دستگاه گوارش
– فصل دوم: سیروز کبدی. مقدمه و علل
– فصل سوم: با علایم و نشانه‌های سیروز کبدی آشنا شوید
– فصل چهارم: روش‌های تشخیص سیروز کبد
– فصل پنجم: درمان سیروز و عوارض آن
– فصل ششم: تغضیه و سیروز کبدی
– فصل هفتم: سرطان کبد
– فصل هشتم: پیوند کبد
نشر حاضر، در 60 صفحه و شمارگان 500 نسخه می‌باشد.

این آثار به دو خط فارسی و سیریلیک به چاپ رسیده‌اند که به این ترتیب، ابزار کمک‌آموزشی به منظور فراگیری خط نیاکان نیز خواهند بود.
برای برگردان آثار فوق، پس از ویرایش مجدد متن فارسی بر اساس دستور خط مصوّب فرهنگستان و معادل‌گزینی واژگان فارسی به جای اصطلاحات بیگانه، متن این آثار به سیریلیک برگردانده شده‌ و پس از نمونه‌خوانی، در دو نوبت ویرایش شده‌ است. در مورد آثار پزشکی، یک نوبت ویرایش متن توسط پزشک متخصص نیز به مراحل کار افزوده شده‌ است.
در این آثار برابرنهادهای تاجیکی اصطلاحات پزشکی رایج در ایران در داخل کمانک (پرانتز) آمده و معادل روسی برخی اصطلاحات ناآشنا در پانوشت ثبت شده است.IMG_3245

Таъкид бар густариши забони миллӣ ё тавсиаи китоб ва мақолоти илмӣ яке аз меъёрҳои тавсиаёфтагии илмӣ дар кишварҳост, ки ҳамвора мавриди таваҷҷуҳи аҳли илм ва сиёсат будааст.
Таърихи забони форсӣ намунаҳои фаровоне аз тавсиаи илмиро ба хотир дорад, ки аз як сӯ, ҷанбаи намоиши қудрат дошта ва аз сӯи дигар, абзоре барои ҳувияти миллӣ ва зарфиятҳои фарҳангии як миллат ба шумор омадааст, ки тарҷумаи Қуръони карим ба форсӣ ва осори илмӣ, чун «ат-Тафҳим»-и Абӯрайҳони Берунӣ намунае аз ине корномаи азими таърихи илми форсизабонон аст.
Пажӯҳишгоҳи фарҳанги форсӣ-тоҷикӣ бо ҳамкории марказҳои илмӣ ва фарҳангии Ҷумҳурии Тоҷикистон ба манзури пешбурди сиёсати забони форсӣ ба унвони забони илм, бо интихоби осоре, ки мавриди ниёзи ҷомеаи илмиву фарҳангии Тоҷикистон аст, дар садади интишори маҷмӯае аз китобҳо дар ҳавзаҳои мухталифи илмиву фарҳангӣ баромадааст. Ба ҳамин манзур, ин Пажӯҳишгоҳ дар нахустин гом бо ҳамкории Бемористони Ибни Синои Тоҷикистон, баргардон ва интишори бахше аз китобҳои дарсии донишҷўёни риштаи пизишкиро дар дастури кори худ қарор додааст.
Нахустин силсила аз ин маҷмӯа дар чаҳор ҷилд мунташир шуд, ки мураккаб аз чаҳор асари доктор Сайид Муаййиди Алавиён – устоди Донишгоҳи улуми пизишкӣ ва фавқи тахассуси гуворишу ҷигар ва бунёнгузору раиси Маркази ҳепотити Теҳрон мебошад. Маҷмӯаи мазкур ба матолиби тавзеҳӣ ва роҳнамоии зерин дар заминаи бемориҳои ҷигар (кабид) ихтисос ёфтааст:

1. «Роҳнамои ҷомеи ҳепотити С»
Китоби мазкур мураккаб аз пешгуфтор ва 11 фасл ба шарҳи зер мебошад:
Фасли аввал: Сохтмон ва амалкарди дастгоҳи гувориш
Фасли дувум: Ҳепотит чист?
Фасли севум: Ҳепотит С чист?
Фасли чаҳорум: Ташхиси ҳепотит С
Фасли панҷум: Пешгирӣ
Фасли шашум: Беморони ҳемофил бихонанд
Фасли ҳафтум: Беморони талассемӣ бихонанд
Фасли ҳаштум: Беморони диализӣ ва пайванди кулия (гурда) бихонанд
Фасли нӯҳум: Саратони кабид (ҷигар)
Фасли даҳум: Пайванди ҷигар
Фасли ёздаҳум: Дармон.
Нашри мазкур дар моҳи декабри 2015 (даймоҳи 1394 ҳ.) дар 216 сафҳа ва шуморагони 500 нусха мунташир шуд.

2. «Роҳнамои ҷомеи ҳепотити В»
Китоби мавриди назар мураккаб аз муқаддима ва 5 фасл ба шарҳи зер мебошад:
Фасли аввал: Сохтмон ва амали дастгоҳи гувориш
Фасли дувум: Ҳепотити вирусии В – аз микроскоп то ташхис
Фасли севум: Ноқили ҳепотит
Фасли чаҳорум: Дармони ҳепотити В
Фасли панҷум: Ваксинатсия
Нашри мазкур дар 72 сафҳа ва шуморагони 500 нусха мебошад.

3. «Роҳнамои ҷомеи ҳепотити А ва Е»
Китоби мавриди назар мураккаб аз пешгуфтор ва 6 фасл ба шарҳи зер мебошад:
Фасли аввал: Сохтмон ва амали дастгоҳи гувориш
Фасли дувум: Ҳепотит чист ва анвои он кадом аст?
Фасли севум: Ҳепотити вирусии А; аз микроскоп то авомили хатар
Фасли чаҳорум: Алоим ва нишонаҳо; дармони ҳепотити А
Фасли панҷум: Пешгирӣ аз ибтило ба ҳепотити А
Фасли шашум: Ҳепотити Е
Нашри мазкур дар 47 сафҳа ва шуморагони 500 нусха мебошад.

4. «Серози ‌ҷигар»
Китоби мавриди назар мураккаб аз пешгуфтор ва 8 фасл ба шарҳи зер мебошад:
Фасли аввал: Сохтмон ва амали дастгоҳи гувориш
Фасли дувум: Серози ҷигар (кабидӣ). Муқаддима ва илал
Фасли севум: Бо алоим ва нишонаҳои серози ҷигар (кабидӣ) ошно шавед
Фасли чаҳорум: Равишҳои ташхиси серози ҷигар
Фасли панҷум: Дармони сероз ва аворизи он
Фасли шашум: Тағзия ва серози ҷигар
Фасли ҳафтум: Саратони ҷигар
Фасли ҳаштум: Пайванди ҷигар
Нашри мазкур дар 60 сафҳа ва шуморагони 500 нусха мебошад.

Ин осор ба ду хат – форсӣ ва кириллӣ ба чоп расидаанд, ки ба ин тартиб, абзори кӯмакомӯзишӣ ба манзури фарогирии хатти ниёкон низ хоҳанд буд.
Барои баргардони осори зикршуда, пас аз вироиши муҷаддади матни форсӣ бар асоси дастури хатти мусавваби Фарҳангистон ва муодилгузинии вожагони форсӣ ба ҷойи истилоҳоти бегона, матни ин осор ба кириллӣ баргардонда шуда ва пас аз намунахонӣ, дар ду навбат вироиш шудааст. Дар мавриди осори пизишкӣ, як навбат вироиши матн тавассути пизишки мутахассис низ ба мароҳили кор афзуда шудааст.
Дар ин асар баробарниҳодҳои тоҷикии истилоҳоти пизишкии роиҷ дар Эрон дар дохили камонак () омада ва муодили русии бархе истилоҳоти ноошно дар понавишт дарҷ шудааст.

همچنین بررسی کنید

واژه‌‌نامۀ شکوری در وبگاه پژوهشگاه

«Вожаномаи Шакурӣ» дар вебгоҳи пажӯҳишгоҳ

نرم‌افزار «واژه‌نامۀ شکوری» از سوی پژوهشگاه فرهنگ فارسی- تاجیکی، حاوی بیش از ۴۹۰۰۰۰ (چهارصد و …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *